به گزارش خبرنگار ایبنا، در حالی که گزارشهای ماهانه شرکت شاپرک تصویری از رقابت ۱۲ شرکت ارائهدهنده خدمات پرداخت (PSP) ارائه میدهد، کارشناسان معتقدند این شاخصهای کمی بهتنهایی قادر به ترسیم تصویر دقیق از وضعیت واقعی این صنعت نیستند و باید در کنار آن، مؤلفههای کیفی نیز مورد توجه قرار گیرد.
محمدرضا روشناس، کارشناس ارشد حوزه بانکداری الکترونیک در گفتوگو با خبرنگار ایبنا با تشریح وضعیت کنونی صنعت پرداخت، بر وجود نوعی ناترازی میان درآمدهای کارمزدی و هزینههای روبهرشد عملیاتی تأکید کرد و گفت: ساختار کنونی درآمدی شرکتهای PSP با رشد هزینههای زیرساختی بهویژه در بخش سختافزار همخوانی کامل ندارد.
به گفته وی، این موضوع ضرورت بازنگری در شیوههای سنجش عملکرد و رتبهبندی شرکتهای پرداخت را بیش از پیش برجسته میکند.
روشناس با اشاره به اینکه نظام کارمزدی در سالهای گذشته تغییرات محدودی داشته است، اظهار کرد: در مقابل، هزینههای عملیاتی شرکتهای پرداخت بهویژه در حوزه تجهیزات سختافزاری، نیروی انسانی و نگهداری زیرساختها روندی افزایشی را تجربه کرده است.
به گفته وی، این وضعیت موجب شکلگیری نوعی ناترازی میان درآمد و هزینه در بخشهایی از صنعت پرداخت شده است.
وی با اشاره به نقش سرمایهگذاریهای انجامشده در شرکتهای پرداخت، افزود: بخشی از افزایش سرمایه در این شرکتها با هدف تقویت زیرساختها و توسعه خدمات انجام شده است، اما با توجه به ماهیت سرمایهبر این صنعت، بخش قابل توجهی از منابع در مسیر تأمین و نوسازی تجهیزات سختافزاری هزینه میشود.
روشناس در ادامه تصریح کرد: شرکتهای PSP در تعامل نزدیک با بانکهای سهامدار فعالیت میکنند و بخش مهمی از پایداری عملیاتی آنها از طریق این همکاریهای شبکهای تأمین میشود. بر این اساس، ارزیابی عملکرد صرفاً بر مبنای شاخصهای تراکنشی نمیتواند تصویر کاملی از وضعیت اقتصادی و کارکردی شرکتها ارائه دهد.
این کارشناس حوزه پرداخت با تأکید بر لزوم بازنگری در نظام رتبهبندی شرکتهای PSP گفت: در حال حاضر شاخصهایی مانند تعداد تراکنش، تعداد پایانههای فروش و سهم بازار بهعنوان معیارهای اصلی ارزیابی مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که این شاخصها عمدتاً ماهیت کمی دارند.
به گفته وی، تکمیل این نظام ارزیابی با معیارهایی مانند کیفیت خدمات، پایداری زیرساختها، امنیت سامانهها و بهرهوری عملیاتی میتواند تصویر دقیقتری از عملکرد شرکتها ارائه دهد. وی همچنین بر اهمیت توجه به تفاوت ظرفیتها و مأموریتهای بانکهای سهامدار در تحلیل دادههای عملکردی تأکید کرد.
روشناس در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار کرد: فناوریهایی مانند ریال دیجیتال، پرداخت مبتنی بر QR و NFC در حال توسعه هستند و ظرفیتهای قابل توجهی برای ارتقای تجربه پرداخت کاربران دارند، اما توسعه این ابزارها در ایران علاوه بر الزامات فنی، نیازمند آموزش کاربران، فرهنگسازی و تقویت اعتماد عمومی است.
این کارشناس حوزه بانکداری الکترونیک تصریح کرد: در حال حاضر بخش قابل توجهی از کاربران همچنان استفاده از ابزارهای سنتیتر مانند کارتخوانهای فیزیکی را ترجیح میدهند و حرکت به سمت ابزارهای نوین نیازمند طی شدن یک فرآیند تدریجی و همراه با ارتقای پذیرش عمومی است.
بررسی وضعیت صنعت پرداخت کشور نشان میدهد این صنعت در کنار رشد کمی تراکنشها و توسعه شبکه پذیرندگی، با مجموعهای از چالشهای ساختاری در حوزههای اقتصادی، نهادی و فناورانه مواجه است. در این میان، همزمان با توسعه ابزارهای نوین پرداخت، بازنگری در شاخصهای ارزیابی شرکتهای PSP و تقویت مؤلفههای کیفی میتواند به بهبود تحلیل عملکرد و ارتقای سیاستگذاری در این حوزه کمک کند.
خبرنگار: مرجان قاسمی
