نیما جوادیان، کارشناس بازار سرمایه
این روزها بازار سرمایه پس از حدود ۶ سال رکود، به واسطه جا ماندگی از تورم و کاهش تنش سیاسی، رونق گرفته و شاخص کل بورس قلههای جدیدی را فتح کردهاست که این امر نه تنها دور از انتظار نبود بلکه پیشبینی میشود در صورت عدم تحمیل تنش نظامی جدید به کشور، این رشد ولو با شیب ملایمتر ادامه یابد.
اما در این بین سهام چند دسته از صنایع بازار سرمایه مانند صنعت غذا، دارو و زراعت به واسطهی حذف ارز دولتی و آزاد سازی نرخ فروش محصولاتشان مورد توجه بیشتر قرار گرفتهاند و دادههای تحلیلی نشان میدهد پس از رشد ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی که از زمان بازگشایی بازار سهام پس از جنگ داشتهاند، همچنان پتانسیل رشد قیمت بالاتر از سایر سهام موجود در بازار را دارند.
بدیهی است، سالها نرخ گذاری محصولات این گروه از صنایع با ارز دولتی که آخرین نرخ آن ۲۸۵۰۰ تومان بود انجام شده و به تبع آن مبالغ فروش و سود این شرکتها بر اساس نرخ ارز دولتی محاسبه شده است، اما اکنون نرخ گذاری محصولات این شرکتها آزاد و خرید مواد اولیه شان با دلار مبادلهای (حدود ۱۴۸۰۰۰ تومان) میباشد. بدیهی است با افزایش حدود پنج برابری نرخ ارز مبنای فروش محصولات و ارزش گذاری سهام این شرکتها، شاهد افزایش چهار تا ۵ پنج برابری مبالغ فروش و با حفظ حاشیه سود سالهای گذشته شاهد افزایش چهار تا پنج برابری سود خالص این شرکتها باشیم.
آزاد سازی نرخ فروش محصولات و خرید مواد اولیه صنایع غذایی، دارویی و زراعت همگام با پرداخت مبالغ حاصل از حذف ارز دولتی در قالب کالابرگ برای خرید همان کالاها به مردم، برای این صنایع که سالها با نرخهای دستوری و چالش تامین مواد اولیه با ارز دولتی مواجه بودهاند شاید بهترین اتفاق ممکن باشد. زین پس کیفیت، خلاقیت و بهره وری بالا تعیین کننده میزان درامد و سوداوری این شرکتها خواهد بود.
در زمان وقوع چنین تغییرات بنیادی درصنایع، دو آیتم مالی در محاسبه سود سهام شرکتها و ارزش گذاری سهام مورد توجه قرار میگیرند. یکی نسبت ارزش بازار سهم به مبلغ فروش سالانه و دیگری حاشیه سود ناخالص که بهبود این دو آیتم یعنی کاهش نسبت ارزش بازار سهام به مبلغ فروش در کنار افزایش نسبت حاشیه سود ناخالص به صورت اهرمی عمل کرده و موجب انفجار سود در شرکتها میشود.
این مهم در شرکتهای زراعتی و لبنی مشهود است و بهویژه در شرکتهای لبنی با نگاه تحلیلی میتوان مشاهده کرد که نسبت ارزش بازار سهم به مبلغ فروش تحلیلی به اعداد زیر دو دهم تنزل یافته و در کنار آن با لحاظ افزایش نرخهای اعلامی و افزایش قیمت خرید شیر خام و سایر مواد اولیه، حاشیه سود ناخالص حتی تا دو برابر سالهای گذشته رشد خواهد داشت.
با این تفاسیر برخی از شرکتهای موجود در صنایع یاد شده پتانسیل سود سازی بسیار بالایی دارند که ادامه رشد قیمت سهامشان را توجیه خواهد کرد. به نظر میرسد صنایع مذکور تا تطبیق کامل ارزش بازارشان با ارز مبادلهای، موتور محرک بازار سهام در سال جاری باشند.
